Vorig resultaat Volgend resultaat

17 Vooruitontvangen baten 19 Opbrengsten

18 Niet in de balans opgenomen verplichtingen

Langlopende contracten

Ultimo 2014 bestaat een aantal meerjarige financiële verplichtingen jegens derden. In de eerste plaats hebben deze betrekking op operationele leaseovereenkomsten voor treinen, bedrijfsauto’s en reproductieapparatuur. In de tweede plaats gelden meerjarige contracten voor dienstverlening door derden op het gebied van automatisering, arbozorg, onderhoud en schoonmaak.

Voor langlopende huurcontracten van kantoorruimten bedragen de totale verplichtingen € 189 miljoen (2013: circa € 90 miljoen).

Operationale leaseovereenkomsten

De verschuldigde bedragen uit hoofde van niet-opzegbare operationele leaseovereenkomsten vervallen als volgt:

  31 december 2014 31 december 2013
< 1 jaar 223 122
1-5 jaar 343 196
>5 jaar 309 350
Totaal 875 668

Abellio heeft in 2013 een overeenkomst gesloten voor de aankoop van treinen voor een bedrag van € 140 miljoen (levering in 2016). Tevens is een sale-en-leaseback contract afgesloten voor deze investering. De lessor draagt zorg voor de aanbetalingen. De totale verplichting voor Abellio, ter grootte van de operationele leaseverplichting, ultimo 2013 en 2014 is in bovenstaand overzicht begrepen. 

Energiecontracten

In 2014 heeft de Groep met Eneco een tienjarig contract (2015-2024) afgesloten voor de levering van groene tractie-elektriciteit aan het materieelpark in Nederland. Vanaf 2015 rijdt 50% van de treinen in Nederland op groene stroom en in 2018 rijdt de Groep in Nederland volledig groen op het spoor. Ultimo 2014 bedraagt de afnameverplichting van de reeds afgedekte volumes en voor de vergoeding van programma verantwoordelijkheid en opslag voor groene stroom voor het 10-jarige contract voor de periode 2015-2024 € 194 miljoen. Voor 2015 is het totaal verwachte benodigde volume afgedekt. De transportkosten en energiebelasting maken geen deel uit van weergegeven afnameverplichting. Indien het verschil tussen marktwaarden en contractwaarde boven een bepaalde drempel uitkomt dient de Groep dan wel Eneco garanties dan wel cash collateral te stellen aan de andere partij. De storting en verplichting, indien deze er zijn, worden met elkaar gesaldeerd aangezien beide onlosmakelijk met elkaar samenhangen.

Abellio heeft voor enkele dochters brandstof-hedgecontracten afgesloten om zich deels in te dekken tegen de bewegingen in de brandstofprijs en de daarmee samenhangende valutarisico’s. Hiertoe worden voor een gedeelte van haar brandstofkosten maandelijks forward-contracten gebruikt voor een toekomstige periode (variërend tussen primo 2015 en april 2020) ter indekking van de risico’s ten aanzien van de brandstofkosten en de daarmee samenhangende valutarisico’s. Ten aanzien van deze forward contracten heeft Abellio garanties afgegeven voor een bedrag van € 10 miljoen.

 

Fiscale eenheid

Nagenoeg alle tot de Groep behorende dochterondernemingen zijn voor de vennootschapsbelasting gevoegd in de fiscale eenheid NS, met uitzondering van buitenlandse concernonderdelen. Dientengevolge is de Groep hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschulden van de in de fiscale eenheid opgenomen dochterondernemingen.

Investeringsverplichtingen

Ultimo 2014 heeft de Groep investeringsverplichtingen uitstaan voor € 680 miljoen (2013: circa € 330 miljoen), voornamelijk voor de aankoop en revisie van treinen en investeringen in stationsomgevingen.

Voorwaardelijke verplichtingen

Van het aandeel van de Groep in het geplaatste aandelenkapitaal (omgerekend € 125 miljoen) van Eurofima AG is omgerekend € 25 miljoen gestort. De Groep heeft een direct opeisbare volstortingsverplichting en garantieverplichtingen voor omgerekend € 225 miljoen. De verplichting kan worden opgeeist indien de eigen vermogenspositie van Eurofima AG daar aanleiding toe geeft.

Ten behoeve van Eurofima-leningen welke geen onderdeel uitmaken van de crossborder-leasefinanciering(en) zijn zekerheden verstrekt in de vorm van een pandrecht op rollend materieel.

Daarnaast hebben de Groep en geconsolideerde deelnemingen borgstellingen, bereidverklaringen en garanties afgegeven voor een totale waarde van circa € 350 miljoen (2013: circa € 566 miljoen).

Als gevolg van de afspraken over de IC Brussel met de Belgische vervoerder houdt de Groep rekening met een voor de Groep negatief saldo in de verrekening van de exploitatielasten van dit traject. De omvang van dit saldo is afhankelijk van het exploitatieresultaat op dat traject.

Tegen NS en/of groepsmaatschappijen zijn claims ingediend die door haar worden betwist. Hoewel de afloop van deze geschillen niet met zekerheid kan worden voorspeld, is de verwachting dat deze geen negatieve financiële gevolgen van materiële betekenis zullen hebben. Voor toelichting ten aanzien van de claim van AnsaldoBreda wordt verwezen naar noot 1.

Concessies

De Groep heeft de volgende concessies:

  Expiratiedatum
Hoofdrailnet/ HSL-Zuid 31-12-2024
Regionale vervoersconcessies zie hierna
Merseyrail-concessie rondom Liverpool (Engeland) 20-7-2028
Northern Rail-concessie in Engeland  6-2-2016
Greater Anglia-concessie in Engeland 15-10-2016
ScotRail-concessie in Scotland (vanaf 1 april 2015) 31-3-2022
Abellio-concessies in Duitsland zie hierna
Abellio London-concessies in Engeland zie hierna
Qbuzz zie hierna

Hoofdrailnet

De hoofdrailnet-concessie (HRN) is verleend door het ministerie van Infrastructuur en Milieu en betreft het reizigersvervoer per spoor op het hoofdrailnet in Nederland. De oude HRN-concessie en de HSL-concessie (zie volgende paragraaf) eindigden eind 2014 en het ministerie heeft in december 2014 een nieuwe geïntegreerde hoofdrailnet-concessie aan NS verleend voor de periode 1 januari 2015 tot 1 januari 2025. De treindiensten over de HSL-Zuid vallen met ingang van 1 januari 2015 ook onder deze concessie. In de concessie is vastgelegd dat de prestaties over de duur van de concessie verbeteren. Per 2019 zal een interimevaluatie plaatsvinden en een eindevaluatie per 2024. Indien NS de streefwaarden voor 2019 respectievelijk 2024 niet haalt, is NS per niet behaalde prestatie-indicator een geldsom verschuldigd voor een maximum totaalbedrag van € 19,5 miljoen per evaluatiemoment. Indien NS aan voorwaarden heeft voldaan dan is een maximale bonus te behalen van € 10 miljoen per evaluatie. Daarnaast kan de minister aan NS een boete van maximaal € 6,5 miljoen per jaar opleggen als NS de bodemwaarden uit de concessie voor de prestatie-indicatoren niet haalt. In 2014 bedroeg dit maximum nog € 2,75 miljoen.

De prestatie-indicatoren worden gemeten op de prestatiegebieden: algemeen (klantoordeel), deur-tot-deur reis, reisgemak (vervoercapaciteit in de spits), reisinformatie (bij ontregelingen), (sociale) veiligheid en betrouwbaarheid (reizigerspunctualiteit).

Met de overheid zijn onder andere afspraken gemaakt (de zogenaamde ‘Redelijke Regeling’) ten aanzien van de productiemiddelen (met name rollend materieel) die worden ingezet ten behoeve van de uitvoering van de hoofdrailnet-concessie. Afhankelijk van de eigendomssituatie en de vorm van aanbesteding kunnen de productiemiddelen bij (gedeeltelijk of geheel) verlies van de hoofdrailnet-concessie worden verhuurd aan de opvolgende concessiehouder, verkocht tegen boekwaarde of zal de lease 1 op 1 worden overgenomen door de opvolgende concessiehouder.

De Groep heeft vernomen dat binnen de bezwaartermijn na gunning van de concessie door twee partijen bezwaar is aangetekend tegen de concessie.

NS was in 2014 een totale gebruiksvergoeding (infraheffing en concessievergoeding) voor HRN en HSL verschuldigd van € 394 miljoen. In 2015 zal de totale gebruiksvergoeding circa € 370 miljoen bedragen voor de geïntegreerde hoofdrailnet/ HSL-Zuid concessie.

HSL-Zuid

De concessie is gegund op basis van een openbare aanbesteding aan HSA, waarvan NS en KLM aandeelhouder zijn. De contractuele verplichtingen bestaan onder meer uit minimumfrequenties en maximumrijtijden, alsmede kwaliteitseisen (punctualiteit) en eisen aan klanttevredenheid /toegankelijkheid.

De looptijd van de concessie was oorspronkelijk 15 jaar. De aanvangsdatum is een aantal malen uitgesteld en door de Staat vastgesteld op 1 juli 2009. Gesprekken met de Staat hebben geresulteerd in een besluit om de huidige concessie in te trekken per 1 januari 2015, alsmede per die datum de concessieovereenkomst te beëindigen en vervolgens tot een integratie van diensten over de HSL-Zuid en het hoofdrailnet over te gaan in de nieuwe geïntegreerde concessie met een looptijd van 10 jaar.

NS heeft zich jegens de Staat garant gesteld voor de exploitatie en de concessieverplichtingen van HSA tot 2015. Voor de gebruiksvergoeding is een uitgestelde betalingsregeling overeengekomen. De ultimo 2014 resterende verplichting van totaal € 320 miljoen zal tot 2025 in jaarlijkse termijnen van circa
€ 34 miljoen (exclusief rente) worden betaald.

Regionale vervoersconcessies

Dit betreft het reizigersvervoer per spoor op de hieronder aangegeven verbindingen.

In de concessie zijn de voorwaarden aangegeven betreffende frequentie, toegankelijkheid, serviceniveau en dergelijke.

De volgende drie concessies hebben een looptijd tot en met 12 december 2015:

  • Gouda – Alphen aan den Rijn
  • Zwolle – Kampen
  • Rotterdam – Hoek van Holland Strand

Per 14 december 2014 maakt de stoptreindienst Zwolle-Enschede geen onderdeel meer uit van het hoofdrailnet. NS heeft voor deze verbinding een concessie met een looptijd tot en met 9 december 2017. De concessies zijn verleend door de betrokken provincies of stadsregio. Voor de uitvoering van de concessies wordt een vergoedingsbedrag ontvangen van de concessieverlener.

Merseyrail-concessie

Deze concessie wordt in een 50/50 joint venture uitgevoerd met Serco, een beursgenoteerde Britse onderneming. Het betreft het reizigersvervoer per trein op het spoornetwerk in de omgeving van Liverpool. Het aantal treinkilometers is ongeveer 6 miljoen per jaar.

Er is een verplichting tot uitvoering van de vastgestelde dienstverlening (dienstregeling, kwaliteit van de dienstregeling) tegen een vastgestelde vergoeding van de regionale overheid. Elke vijf jaar vindt een evaluatie plaats waarbij zal worden getoetst of de operaties nog steeds “efficiënt” zijn. De eerste evaluatie heeft in 2009 plaatsgevonden. De tweede evaluatie is in een afrondende fase. De looptijd van de concessie is 25 jaar (tot en met 20 juli 2028).

Er is een optie voor verlenging met vijf jaar. Indien het contract niet wordt nagekomen, kan de concessie worden beëindigd. In dit geval bedraagt de hoogte van de financiële exposure £ 4 miljoen (NS-aandeel). De jaarlijkse vergoeding van de overheid (subsidie) is vastgelegd in het contract, en wordt jaarlijks geïndexeerd.

Northern Rail-concessie

Deze concessie wordt in een 50/50 joint venture uitgevoerd met Serco, een beursgenoteerde Britse onderneming. Het betreft het regionale en stedelijke reizigersvervoer in Noord-Engeland. Het aantal treinkilometers van deze concessie is ongeveer 45 miljoen per jaar. Er is een verplichting tot uitvoering van de vastgestelde dienstverlening (dienstregeling, kwaliteit van de dienstregeling) tegen een van tevoren vastgelegde vergoeding van de overheid (subsidie), die jaarlijks wordt geïndexeerd. In maart 2014 is een overeenkomst gesloten waarbij de concessie met 22 maanden is verlengd tot 6 februari 2016, met een optie tot een aanvullende verlenging met 2 maanden. Indien het contract niet wordt nagekomen, kan de concessie worden beëindigd. In dat geval is de financiële exposure £ 13 miljoen (NS-aandeel).

Greater Anglia-concessie

In 2011 heeft Abellio de Greater Anglia concessie gewonnen. Deze concessie wordt uitgevoerd door de 100% deelneming Abellio Greater Anglia Ltd. Het betreft reizigersvervoer per trein op het spoornetwerk in de Anglia regio in Oost-Engeland. Het aantal treinkilometers van deze concessie is ongeveer 34 miljoen per jaar. De concessie is van start gegaan op 5 februari 2012 en loopt tot en met 19 juli 2014. In april 2014 is een overeenkomst gesloten waarbij de concessie met 27 maanden is verlengd tot 15 oktober 2016, met een optie tot een aanvullende verlenging met 6 maanden. Er is een verplichting tot uitvoering van de vastgestelde dienstverlening (dienstregeling, kwaliteit van de dienstregeling) tegen een van tevoren vastgelegde vergoeding aan de overheid, die jaarlijks wordt geïndexeerd. Indien het contract niet wordt nagekomen, kan de concessie worden beëindigd. In dat geval is de financiële exposure £ 40 miljoen. Tevens zijn er een vijftiental concessie verplichtingen die moeten worden nagekomen tijdens de duur van de concessie, met boeteclausules indien de verplichtingen niet worden nagekomen. Op 31 mei 2015 zullen een aantal metro-diensten worden overdragen aan Transport for London-concessies waardoor de omvang van de Greater Anglia concessie zal worden gereduceerd met een zesde.

ScotRail-concessie

In oktober 2014 heeft Abellio de ScotRail concessie gewonnen. De concessie heeft een looptijd van minimaal 7 jaar vanaf 1 april 2015. Met wederzijdse instemming kan een verlenging tot 31 maart 2025 plaatsvinden na een evaluatie in jaar 5, met een optie tot een aanvullende verlenging met 2 jaar tot 31 maart 2027. De ScotRail concessie is gegund door Transport Scotland en zal worden uitgevoerd door de 100% deelneming Abellio ScotRail Ltd. De huidige concessiehouder is First Group met intercity, regionaal en provinciaal reizigersvervoer per trein over het Schotse nationale spoornetwerk. Met 348 stations, 4.700 medewerkers en 90 miljoen reizen per jaar is de bedrijfsvoering intensief, maar vergelijkbaar met de omvang van Northern Rail (472 stations, 4.800 medewerkers en 90 miljoen reizen per jaar). Er is een verplichting tot uitvoering van de vastgestelde dienstverlening (dienstregeling, kwaliteit van de dienstregeling) tegen een van tevoren vastgelegde vergoeding van de overheid (subsidie), die jaarlijks wordt geïndexeerd. Indien het contract niet wordt nagekomen, kan de concessie worden beëindigd. In dat geval is de financiële exposure £ 60 miljoen.

Concessies in Duitsland

Abellio exploiteert diverse treindiensten in de regio’s NoordRijn-Westfalen. De concessies hebben een looptijd die eindigt variërend tussen 2019 en 2028. In 2012 is de railconcessie Saale-Thüringen-Südharz-Netz verworven met een startdatum in december 2015 en een jaaromzet van circa € 130 miljoen. In 2013 is de railconcessie Niederrhein-Netz gewonnen met een startdatum in december 2016 en een jaaromzet van circa € 42 miljoen.

Concessies in Londen

Abellio London exploiteert 43 buslijnen in Londen vanuit 5 depots en 37 buslijnen in Surrey. De concessies hebben een looptijd van gemiddeld 5 jaar met een optie tot verlenging met 2 jaar, afhankelijk van het behalen van prestatie criteria. Jaarlijks wordt circa 44 miljoen buskilometers afgelegd met een vloot van 672 bussen.

Concessies Qbuzz

Qbuzz exploiteert regionale busconcessies in Friesland (tot december 2016), Groningen-Drenthe (tot december 2017, daarna een voorgenomen verlenging met 2 jaar) en Utrecht (december 2013 tot december 2023). Op 31 december 2014 exploiteerde Qbuzz ruim 700 bussen en 26 trams.